सोलापूर – मार्गशीर्ष महिन्याची सुरुवात शुक्रवारपासून होताच मार्तंडभैरव षड्यात्रोत्सवाला औपचारिक प्रारंभ झाला. ‘खंडोबाची नवरात्री’ व ‘देवदिवाळी’ने सुरुवात झालेल्या या सहा दिवसांच्या उत्सवाचा समारोप बुधवार, दि. २६ रोजी चंपाषष्ठीच्या पूजेनिशी पार पडला. खंडोबाचे कुलदैवत असलेल्या परिवारांमध्ये पारंपरिक कुलाचार, उपवास, षोडशोपचार पूजा आणि अखंड नंदादीपाची परंपरा यंदाही उत्साहात पार पडली.
शहरातील तसेच परिसरातील खंडोबाच्या मंदिरांमध्ये दिवसभर मोठी गर्दी पाहायला मिळाली. मल्हारी मार्तंड—भगवान शंकराचा अवतार—याच्या उपासनेचा महत्त्वाचा दिवस म्हणून चंपाषष्ठी साजरी केली जाते. घरोघरी भंडारा उधळत ‘तळी उचलणे’ हा पारंपरिक सोहळा पार पडला.
मल्ल आणि मणी या राक्षसांवर भगवान शंकराने मार्तंड भैरव रूप धारण करून मिळवलेल्या विजयाच्या स्मरणार्थ हा दिवस साजरा केला जातो. अवघ्या सहा दिवसांत हे युद्ध समाप्त झाल्याचे पुराणात वर्णन आहे. त्यामुळे षष्ठी तिथीला ‘वाईटावर चांगल्याचा विजय’ हा अध्यात्मिक संदेश अधिक ठसतो.
प्रतिपदा ते षष्ठीपर्यंत नऊ दिव्यांची आरास आणि रोजची पूजा-अर्चा केली जाते. चंपाषष्ठीच्या दिवशी ठोंबारा, रोडगा आणि वांग्याचे भरीत हा मुख्य नैवेद्य अर्पण करण्याची परंपरा यंदाही जपली गेली. काही ठिकाणी पुरणपोळी, श्रीखंडाचा नैवेद्यही अर्पण करण्यात आला.
मार्गशीर्ष महिन्यातील प्रत्येक रविवारी श्रींची पालखी, घोडा व नंदीध्वजासह भव्य मिरवणूक निघणार आहे. दि. ३० नोव्हेंबर, ७ डिसेंबर आणि १४ डिसेंबर २०२५ या रविवारी यात्रेचे आयोजन करण्यात आले आहे.
मंदिर समितीने गाभारा व सभा मंडपाची आकर्षक फुलसजावट केली असून भाविकांसाठी अन्नदान प्रसाद, पिण्याचे पाणी, दर्शनरांगा, कमांडो फोर्स, सीसीटीव्ही या सुविधा उपलब्ध करून दिल्या आहेत.
सोलापूर महानगरपालिकेकडून औषधफवारणी, परिसर स्वच्छता, अतिरिक्त पथदिवे, बस सुविधा आणि फिरते शौचालय यांची व्यवस्था करण्यात आली आहे.
पोलिस आयुक्तांच्या निर्देशानुसार संपूर्ण परिसरात कडक पोलिस बंदोबस्त तैनात करण्यात आला आहे.
